Binnen de traditionele zeilvaart speelt veiligheid een vanzelfsprekende en centrale rol. Veiligheid is een heel belangrijk onderdeel van ons vakmanschap. Veel van de Veiligheid kan in regels en procedures worden beschreven en samengevat maar niet alles en daarom is het belangrijk dat kennis en ervaring steeds opnieuw worden doorgegeven aan nieuwe generaties.

Overdracht van ervaring

Met het overdragen van het roer van Wamme van der Kuip aan Bertil Vermeulen van de Zeeuwse klipper Gulden Belofte, staat de sector stil bij zo’n moment van continuïteit.

Wamme heeft zich jarenlang met grote betrokkenheid ingezet binnen de chartervaart en draagt bij aan het versterken van veiligheid en professionaliteit in de sector. De overdracht aan Bertil gaat moeiteloos verder omdat van beide Schippers: Veiligheid, vakmanschap en gastheerschap de drive van hun beroep is.

Volgens Bertil is veiligheid in de zeilvaart vooral een kwestie van cultuur:

“Veiligheid is geen eindpunt of formaliteit. Het is zoals het moet zijn. Het zit in hoe je werkt, hoe de samenwerking aan boord is en hoe je nieuwe mensen opleidt. Dat Laatste (Mensen in het vak opleiden) is iets wat we als sector continu hebben gedaan en ook de enige manier waarop dit kan. Opleiden zodat de kennis doorgegeven wordt."

Praktijkervaring als basis

Het leerproces van nieuwe deks-maten begint in de praktijk. De zeilvaart vraagt niet alleen kennis van regels en procedures, maar vooral ervaring aan boord: werken met trossen, zeilen, manoeuvres, leiding geven aan de groep, communicatie en samenwerking.

Dit is waarom het “maten" bij uitstek een beroep is dat in de praktijk wordt doorgegeven. Daarom groeit binnen de sector de aandacht voor praktijkgerichte opleidingen waarin aankomende bemanningsleden deze vaardigheden direct op het water leren.

Op verschillende schepen worden inmiddels veiligheidstrainingen georganiseerd. Deelnemers maken in een intensief meerdaags programma kennis met de praktijk van het werken aan boord.

Tijdens deze trainingen komen onder meer aan bod:

• Werken met trossen en havenmanoeuvres

• Zeilhandelingen en samenwerking op dek

• Brandbestrijding en EHBO

• Man-overboord-scenario’s

• Communicatie en verantwoordelijkheid

Deze praktijkgerichte aanpak helpt nieuwe bemanningsleden met vertrouwen hun eerste stappen in de sector te zetten.

Samen verantwoordelijk voor de toekomst

Volgens betrokken schippers ligt de kracht van de traditionele zeilvaart juist in de samenwerking binnen de sector. Het delen van kennis, elkaar helpen (zoals het al eeuwen in de schippers-familie gaat) en gezamenlijk zorg dragen voor de verantwoordelijkheid van veiligheid en vakmanschap.

De sector is veilig, maar die veiligheid blijft alleen bestaan wanneer ervaring en kennis actief worden doorgegeven.

Door nieuwe deksmaten goed op te leiden en hen stap voor stap vertrouwd te maken met het werken aan boord, blijft de kwaliteit en de veiligheid van de zeilvaart behouden.

Zoals Bertil het samenvat:

“De zeilvaart heeft een sterke traditie. Het is aan ons om die traditie niet alleen te bewaren, maar ook door te geven aan de volgende generatie.”